Dirençler

Dış Görünüş

Dirençler elektronikte çok kullanılan malzemelerden biridir. İki adet ayak bağlantısı vardır. Kutupsuzdur. Kutupsuz oldukları için istenildiği gibi devreye bağlanabilirler. Ayakları uygun şekilde kıvrılarak devreye montajı yapılır. Dirençlerin değerleri belli toleras içerisinde sabittir. Direncin değeri ve tolerans miktarı üzerinde bulunan renk kodları ile ifade edilir. Dirençler yapımı ve dış görünüşü olarak birkaç çeşittir.
Karbon film dirençler (B ve C ), metal film dirençler (D), karbon kompozit dirençler (A) olmak üzere genellikle üç çeşidi vardır. Karbon kompozit dirençler özellikle eski elektronik devrelerinde sıkça bulunur.

Semboller

Devre şemalarında dirençler yandaki şekilde ifade edilirler ve R harfi ile gösterilirler. (R1, R2, R3…)
Değerler

Direnç değerleri genel olarak ohm ( Ω )birimi ile ifade edilir. Değerler ve katları ohm( Ω) kilo ohm( K) , mega ohm ( M ) ile ifade edilir. Bu değerler 1000′in katları şeklindedir.

1000 Ω = 1 K
1000000 =1000 K =1 M

Bazen karşımıza aşağıdaki gibi ifadeler çıkabilir.

2M2 = 2.2 M
4K7 = 4.7 K
100 = 100 R =100 Ω

Dirençlerde önemli bir konu da toleranstır. Karbon film dirençler genellikle %5 toleranslı olurlar. Metal film dirençler ise genellikle %1 toleranslı olurlar. Mesela elinizde 100 K±%5 toleranslı karbon film direnç olduğunu varsayalım. O zaman direncimizin hata payı.

100000*0.05 = ± 5000 ohm = ± 5K olacaktır. Fakat %1 toleranslı metal film direnç kullanırsak hata payı

100000*0.01 = ± 1000 ohm = ± 1K olacaktır.

Hata payının az olması demek devrenin daha stabil çalışması, dip gürültüsü ve osilasyonun az olması demektir. Bu sebepten dolayı ses elektroniğinde mümkün olduğu kadar metal film direnç kullanılmaya çalışılır.

Dirençler ayrıca watt ile de ölçülür. Piyasa genel olarak 1/4W ve 1/2W’lık dirençler bulunmaktadır. Ses elektoninde genel olarak 1/4W’lık dirençler kullanılmaktadır.

Direnç değerleri üzerindeki renk kodları ile okunur. 4 bantlı dirençlerde ilk iki bant numarayı üçüncü bant sonuna kaç adet sıfır ekleneceğini gösterir. Dördüncü bant ise tolerans payıdır. 5 bantlı dirençlerde ise ilk üç bant numarayı, dördüncü bant kaç tane sıfır ekleneceğini, beşinci bant ise toleransı ifade eder. Aşağıda renk kodları tablosunu inceleyiniz.

Bu değerleri isterseniz öğrenebilirsiniz. İsterseniz girilen renk kodlarına göre değeri hesaplayan program kullanabilirsiniz. Yada ölçü aletinizde direncin değerini direkt olarak ölçebilirsiniz.

Kullanıldığı yerler

Dirençler hemen hemen bütün elektronik devrelerinde kullanılır. Genel olarak akım sınırlama, sinyal
zayıflatma ve ses filtrelerinde kullanılır.

Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.

Yorum Yapma Kapalı.