Elektonik Devrelerde Hataların Bulunması

Yapılan bir devre düzgün çalışmıyorsa yada hiç çalışmıyorsa muhtemelen bir yerde hata yapmışsınız demektir. Hataların bulunması tecrümeyle ilişkili bir konudur. Bu konu ile ilgili aşağıda bazı açıklamalar bulacaksınız.

1. Öncelikle baskı devrenizde bir hata olup olmadığını kontrol edin. Belki bakır üzerinde ince yol kopuklukları olmuş olabilir.
2. Soğuk lehim yapmadığınızdan emin olun.
3. Toprağa ve güç kaynağına giden bağlantıları kontrol edin. Gerçekten olması gereken yere mi gidiyor ?
4. Tüm parçaların güç aldığından emin olun. Bunu voltmetre ile kontrol edin. Voltmetrenin siyah ucunu toprağa (eksi uca) bağlayın. Kırmızı ucunu ise bağlantı noktalarına dokundurun.
5. Bağlantı yollarını dikkatlice kontrol edin. Belki istenmeyen bir durum olmuş olabilir. Yanlış lehimleme gibi.
6. Devrenizde transistör varsa transistöre gelen voltajı kontrol edin.(Bkz. 4. madde). Uygun voltajlı kontrol edin. Bu voltaj milivolt seviyesi kadar küçük olmasa da çok büyük voltajlar değildir. Eğer şemanızda transistör voltajları verilmişse şanslısınızdır. Voltajlar yoksa bile transistörlerde genellikle base voltajı emitter voltajından 0.5 - 0.7 volt yüksektir. Eğer voltaj istenilen şekilde değilse bağlantının ucundaki elemanı kontrol edin.
7. Devre elemanlarınızın değerlerini ve doğru yere yerleşip yerleşmediklerini kontrol edin.
8. Entegrelerin, transistorlerin, diyotların ve elektrolitik kondansatörlerin yönlerini kontrol edin.
9. Devre çalışmazken üzerinden dirençlerin değerleri ölçün. Bazen lehim yüzünden dirençleri kavurmuş olabilirsiniz. Aynı şey diğer elemanlar için de geçerli.
10. Eğer devrede entegre varsa Vcc(+) ayağının voltajını ölçün. (Vcc+ bağlantıları data sheetlerde mevcuttur). Ayrıca entegrenin toprağa bağlanıp bağlanmadığını da kontrol edin.
11. Devre çalışırken pil uçları arasındaki voltajı ölçün. Eğer bu değer ~9V değilse muhtemelen bi yerde kısa devre vardır.
12. Devre kutuda ise dış elemanların (Potanslar, anahtarlar, jacklar vb…) toprağa değip deymediğini ölçü aleti ile kontrol edin.
13. Lehim işlemini bitirdikten sonra arta kalan lehim pastasını mutlaka temizleyin. Bunun için alkol yada tiner kulanabilirsiniz. Yalnız elemanlar konusunda dikkatli olun. Yanan ve yapışan lehim pastalarını kazıyarak çıkarabilirsiniz.
14. Eğer tüm parçaların güç aldığına eminseniz bir Audio Probe yapın ve devreyi kontrol edin.

Audio probe yukarıdaki gibidir. Jackı anfiye bağlayın. Timsah ağzı kısmını toprağa bağlayın. Diğer ucu ise devrenin çeşitli yerlerine dokundurun. Sesin nereden sonra kesildiğini yada bozuk olduğunu bulmaya çalışın.

Hatasız devreler yapmanız dileğiyle…